توانمندسازی سرپرستان و کارکنان میتواند به بهبود مشارکت آنها در مسئولیتهایشان و بهبود خدماترسانی به مشتریان کمک کند. توانمندسازی موفق کارکنان ممکن است شامل تغییراتی در پروتکلهای یک کسب و کار یا وظایف شغلی مختلف باشد. در این مقاله، در مورد چیستی توانمندسازی کارکنان و سرپرستان، مزایای توانمندسازی و چگونگی توانمندسازی موفق صحبت میکنیم.
منظور از توانمندسازی چیست؟
وقتی فردی توانمند میشود، توانایی انجام کاری به بهترین نحو را دارد و از این توانایی آگاه است. در نتیجه از اعتماد به نفس لازم برای موفقیت برخوردار خواهد بود. توانمندسازی کارکنان به روشی اطلاق میشود که شرکتها هر آنچه را که برای موفقیت لازم است در اختیار سرپرستان و کارکنان خود قرار میدهند. با این حال، این امر بسیار فراتر از تخصیص منابع ساده است. در حقیقت توانمندسازی سرپرستان و کارکنان یک روش و فلسفه مدیریتی است که در آن مدیران به سرپرستان و سرپرستان به کارکنان خود استقلال بیشتری میدهند. همچنین آموزشها و ابزار لازم برای موفقیت در وظایف محول شده را در اختیار آنها قرار میدهند. رهبران یک شرکت، متخصصان منابع انسانی و سایر کارکنان، همگی نقشهای کلیدی در ایجاد یک محیط حمایتی و توانمندساز دارند. همه طرفها باید اعتماد متقابل ایجاد کنند، احساس راحتی و ریسک کنند. همچنین انتظارات و دستورالعملهای روشنی باید در این زمینه وجود داشته باشد. بدون این همکاری، توانمندسازی واقعی کارکنان و سرپرستان غیرممکن است.
مراحل توانمندسازی سرپرستان
توانمندسازی سرپرستان و کارکنان یک فرهنگ سازمانی است. توانمندسازی به افزایش اعتماد، ارتباطات واضح و تفویض اختیار استراتژیک نیاز دارد. برای توانمندسازی مرحله زیر باید در نظر گرفته شوند:
- تفویض اختیار: تفویض اختیار به سرپرستان توسط مدیران عالی با هدف رشد و توسعه قابلیتهای آنان تاثیرات مثبتی بر توانمندی سرپرستان ایجاد خواهد نمود.
- انتظارات روشنی را تعیین کنید: مرزهایی را که سرپرستان میتوانند در آن آزادانه عمل کنند را مشخص کنید. با تعیین انتظارات واضح، به سرپرستان خود اجازه میدهید تا تصمیمگیری کنند. در عین حال اطمینان حاصل میکنید که تصمیمها در راستای اهداف شرکت هستند.
- منابع لازم را فراهم کنید: ابزارها و منابع لازم برای حل مشکلات را در اختیار سرپرستان قرار دهید و خود به عنوان یک مشاور در کنار آنها حضور پیدا کنید.
- به سرپرستان در انجام وظایف خود استقلال بدهید: اگر کارمندی با همان ابزاری که شما استفاده میکنید از نقطه A به نقطه B نرسد، اشکالی ندارد. وقتی تفویض اختیار میکنید، بپذیرید که این ممکن است به این معنی باشد که سرپرست ممکن است کار را به شکلی متفاوت از شما انجام دهد. کنترل را رها کنید، از مدیریت خرد خودداری کنید و بپذیرید که راه شما ممکن است تنها (یا بهترین) راه برای تکمیل یک پروژه نباشد.
- بازخورد سازنده بدهید: هنگام ارائه توضیحات در مورد یک پروژه، در مورد بازخوردی که ارائه میکنید، متفکر و دقیق باشید. گفتن عبارت “کار خوبی” انجام دادی، هیچ جهتی به سرپرستان نمیدهد که در آینده به چه کاری ادامه دهند. در مورد اعمال یا نگرشهایی که دوست دارید تکرار شوند و تأثیری که بر دیگران گذاشته است، دقیق باشید.
- ایدهها و نظرات جدید را بپذیرید: در صورت امکان، کارکنان خود را در تصمیم گیری و تعیین هدف مشارکت دهید. برای شنیدن ایده ها و نظرات آنها آماده باشید. پذیرا بودن از ایدههای جدید نه تنها میتواند به توانمندسازی کمک کند، بلکه می تواند سازمان را به روی ایدههای جدید بزرگ باز کند.
- از سرپرستان و کارکنان خود قدردانی کنید:
نشان دادن قدردانی از کاری که به خوبی انجام شده است، این احتمال را افزایش میدهد که فرد دوباره آن را انجام دهد (و حتی بهتر از آن را انجام دهد). همچنین آنها را تشویق می کند که به نوآوری، اقدام و حل مشکلات ادامه دهند. بنابراین در تشکر از سرپرستان سازمان خسیس نباشید.
- سرپرستان و کارکنان را به توسعه فردی تشویق کنید: توسعه فردی کاربردی کارکنان را هدفمند میکند و به آنها برای تلاش بیشتر و افزایش بهرهوری انگیزه میدهد. هدفمندی و رشد موجب افزایش رضایت فردی و شغلی سرپرستان و کارکنان میگردد.
بهره گیری از بیزینس کوچ کاربردی میتواند به مدیران سازمان در توانمندسازی کارکنان و سرپرستان کمک کند.
راههایی برای توانمندسازی سرپرستان
روشهای زیادی برای توانمندسازی سرپرستان و کارکنان وجود دارد. در این بخش به معرفی برخی از اصلیترین روشهای توانمندسازی خواهیم پرداخت.
- یک رویکرد مبتنی بر وظایف و اهداف داشته باشید: یک رویکرد مبتنی بر وظیفه و هدف معمولاً در ایجاد یک محیط کاری توانمند و مستقل مؤثرتر است. مدیران میتوانند وظایف قابل دستیابی را برای سرپرستان مشخص کنند و عملکرد آنها را بر اساس شاخصهای کلیدی عملکردی که در ابتدای کار مشخص شدهاند ارزیابی کنند. پاداش دادن به سرپرستان موفق میتواند به ایجاد اعتماد به نفس در سازمان کمک کند.
- روابط قوی بر اساس اعتماد متقابل ایجاد کنید: توانمندسازی کارکنان و سرپرستان به معنای ایجاد روابط حرفهای قوی بر اساس اعتماد متقابل است. باید به یاد داشته باشیم که این روزها افراد انتخابهای شغلی زیادی دارند. آنها نه تنها میخواهند موفق باشند، بلکه میخواهند در مکانی گرم و صمیمی حضور داشته باشند. بنابراین افراد مناسب را انتخاب کنید و به آنها فرصتهای مناسب بدهید.
- ارزشهای شخصی سرپرستان را درک کنید: مهم است که بدانید ارزشهای شخصی هر سرپرست چیست. همچنین چگونه رشد در شرکت میتواند به هر فرد خاص کمک کند تا به آنچه در زندگی میخواهد دست یابد. ادغام خواستههای شخصی کارکنان با چشم انداز شرکت کلید ایجاد استقلال و توانمندی است.
مزایای توانمندسازی سرپرستان
توانمندسازی سرپرستان میتواند اعتماد بیشتری را به رهبری سازمان القا کند. انگیزه کارکنان را تشویق کند. منجر به خلاقیت بیشتر شود و حفظ کارکنان را بهبود بخشد. سرپرستان و کارکنان با انگیزه نتیجه اجرای توانمندسازی است. استقلال بیشتر مستقیماً با افزایش انگیزه کارکنان مرتبط است. کارشناسان توافق دارند که کارمندانی که کنترل بیشتری بر نحوه، زمان و مکان انجام کار خود دارند، سختتر کار میکنند و کار برایشان جذابتر است. همچنین روانشناسان معتقد هستند که افراد توانمند بیشتر به اهداف معنی دار متعهد هستند و از خلاقیت خود برای رسیدن به آنها استفاده میکنند. در نتیجه توانمندسازی موجب افزایش سطح خلاقیت در سازمان میشود. در نهایت، شرکتهایی که توانمندسازی کارکنان را ترویج میکنند، نسبت به شرکتهایی که این کار را نمیکنند، بهتر عمل میکنند. کسب و کارهایی که کارگران با انگیزه بالایی دارند 21 درصد سود بیشتری دارند. از سوی دیگر، کارمندان غیرمتعهد در ایالات متحده هر سال 450 تا 550 میلیارد دلار برای کسبوکارها هزینه دارند!
سخن آخر
توانمندسازی کارکنان و سرپرستان برای رشد پایدار یک کسب و کار بسیار مهم است. در حالی که بسیاری از شرکتها ممکن است با کار سخت و فداکاری یک یا دو کارآفرین رشد کنند، رشد واقعی محصول کار گروهی است. «تکثیر» خود (در مقابل طرز فکر سختگیرانه رهبر-پیرو) قدرت و قابلیتهای سازمان شما را چند برابر میکند. شرکت شما احتمالاً میتواند تحت مدیریت مستقیم شما به میزان معینی از رشد دست یابد. اما رشد واقعی و پایدار شرکت مستلزم تیمی توانمند از کارکنان توانمند با سرپرستان توانمند است. آموزش تکنیکهای مدیریت ژاپنی به سرپرستان یکی از مهمترین شیوههای توانمندسازی سرپرستان به شمار میرود.
سوالات متداول
- توانمندسازی سرپرستان در سازمان به چه معناست؟
توانمندسازی سرپرستان به این معنی است که به آنها اجازه دهید تا در سازمان اقدام و تصمیم گیری کنند. لازم است برای موفقیت در این تصمیم گیری، ابزار و آموزشهای لازم را در اختیار آنها قرار دهید.
- مهمترین مزایای توانمندسازی کارکنان و سرپرستان چیست؟
افزایش خلاقیت سازمانی، ارتقاء اعتماد متقابل در سازمان و بهبود عملکرد و سودآوری مهمترین مزایای توانمندسازی کارکنان و سرپرستان در سازمان است.
- مهمترین مراحل توانمندسازی در سازمان چیست؟
تفویض اختیار، روشن کردن وظایف و اختیارات، قدردانی از کارکنان و پذیرش ایدههای جدید مهمترین مراحل توانمندسازی در سازمان به شمار میروند.
محمد نجارکریمی | دکترای عالی مدیریت کسب و کار – مدیر ژاپنی ایران